De Nederlandse oorlogsthriller Zwartboek draait nu ongeveer een maand in de vaderlandse bioscopen en niet eerder werd een Nederlandse film zo de hemel in geprezen. De oorlogsrolprent van regisseur Paul Verhoeven kreeg reeds een gouden en platina film, won drie Gouden Kalveren en is de Nederlandse inzending voor de Academy Awards. Bovendien werden de rechten van de film reeds verkocht aan vijftig verschillende landen. smug vond uit of het spektakelstuk terecht onder zoveel lof wordt bedolven.
De film gaat over de Joodse zangeres Rachel Steinn (Carice van Houten, De Passievrucht, Minoes) die in het najaar van 1944 wacht op de Bevrijding van Noord-Nederland. Ze zit ondergedoken bij een boerengezin, maar nadat een verdwaalde bom haar onderduikadres met het weiland gelijk maakt, doet ze een poging om te vluchten naar bevrijd gebied. Haar nachtelijke ontsnappingspoging door de Biesbosch draait echter uit op een fiasco en Rachel ziet haar complete familie met kogels doorzeefd worden door de nazi’s. Verbitterd sluit ze zich aan bij het verzet waar ze de opdracht krijgt te infiltreren in de organisatie van de bezetters. Onder de naam Ellis de Vries papt ze aan met de Duitse kapitein Müntze (onze Oosterbuur Sebastian Koch) om informatie los te peuteren. Dit lijkt aardig te lukken en de verzetsgroep (met o.a. Thom Hoffman, Derek de Lint, Dolf de Vries, Johnny de Mol en huisfavoriet Frank Lammers in de gelederen) gaat over tot actie. Ondertussen krijgt Ellis steeds meer gevoelens voor Müntze, maar deze lovestory wordt bruusk verstoort als haar spionagepraktijken uitkomen en er een bloedbad volgt. Verguist door zowel de moffen als de verzetsstrijders moet ze wederom de benen nemen. Terwijl ze door beide groepen op de hielen gezeten wordt, probeert ze er achter te komen wie haar verraden heeft om op die manier haar reputatie te zuiveren. Wanneer de bevrijding komt, begint de oorlog tegen haar NSB-etiket eigenlijk pas. En ook deze oorlog zal niet zonder slag of stoot verlopen…
[Voormalig Duits crimiheld Wolff trekt blaffer na belediging billemaat Sawatzki]
Zwartboek mocht werken met het grootste budget uit de Nederlandse filmgeschiedenis (16 miljoen euro) en dat is zeker terug te zien. De grimmige sfeer en setting van WOII is zeer geloofwaardig neergezet, met een groot oog voor detail, en de actie is vergelijkbaar met die van een Hollywoodkraker. Wat echter voornamelijk in het oog springt, zijn de acteerprestaties. Wie nog langer durft te beweren dat Nederlandse acteurs/actrices te kort schieten moet dit oorlogsdrama zeker gaan bekijken, en daarna voorgoed zijn wafel houden. Carice van Houten zet een ongekend knappe prestatie neer en ook Hoffman en Koch (jammer dat hij Duitser is) spatten van het scherm. De personages zijn zo geloofwaardig, en de sfeer zo herkenbaar Nederlands dat het oorlogsdrama tegelijkertijd ook erg confronterend is. Zo had het echt kunnen zijn. Gezien de bodycount in de film een pijnlijke constatering, die je stof tot nadenken geeft.
Ik kan niet anders doen dan me aansluiten bij de rest van de criticasters: Zwartboek is een onderhoudende, pakkende en realistische film die de hoge verwachtingen helemaal waarmaakt. Deze film moet je gezien hebben! Sterker nog, het is een nieuw onderdeel van je culturele erfgoed…
