Zodra de eerste tekenen van het Nederlands Film Festival aan de horizon gloren, barst direct de discussie los welke Nederlandse film de honneurs waar dient te nemen bij de prestigieuze Academy Awards. Nadat vorig jaar het oersarcastische maar vermakelijke Ober en het historische pareltje Zwartboek de honneurs waarnamen, is dit jaar Duska van bekroond regisseur Jos Stelling uitverkoren de Nederlandse eer hoog te houden. In deze donkere komedie, die tevens fungeert als openingsfilm van het Nederlandse Film Festijn, staat een überplakkerige Russische vreemdeling centraal, die het spreekwoord “gasten zijn lasten” tot lijfspreuk heeft verheven.
Ineens staat de Oostblokman in kwestie (gespeeld door de ervaren Russische acteur Sergei Makovetsky) namelijk op de stoep van eenzame filmrecensent Bob (Stelling’s stamgast Gene Bervoets). En dat komt voor de grimmige Bob nogal uit de lucht vallen. Hoezeer hij ook piekert, hij kan zich de beste man met geen mogelijkheid herinneren. Omdat hij zich geen raad weet met de situatie biedt hij Duska, zoals de man zichzelf voorstelt, maar een kop thee en een koekje aan. Dat het hier niet bij zal blijven kan de arme Bob op dat moment nog niet bevroeden. Dit ene, onschuldige kopje thee vormt voor Duska namelijk de aanleiding om zich op te werpen als vast rekwisiet in Bob’s residentie.
De droge Bob is zijn ongeïnviteerde habitué al snel beu en probeert hem eerst op subtiele en later op hardhandige wijze de deur te wijzen. Vruchteloze pogingen zo blijkt al snel. De vasthoudende Duska, die zich vrijwel niet verstaanbaar kan maken maar geen vlieg kwaad doet, heeft zichzelf benoemd tot de nieuwe hartskameraad van “Bohb”. Duska is voor de grauwe cinemacriticus des te meer een blok aan het been omdat hij warme gevoelens koestert voor de jonge caissière van het Luxor theater (Sylvia Hoeks). Bob woont tegenover de bios en vertoeft er dan ook bijna de gehele week, in de hoop ooit in contact te komen met het mooie grietje. Wanneer dit uiteindelijk gebeurt, en ze zelfs daadwerkelijk in zijn huis belandt, is de aanwezigheid van Duska ongewenster dan ooit en Bob besluit naar nog radicalere middelen te grijpen om zich te ontdoen van de lastpak…
Direct in het begin van Duska wordt al duidelijk dat we niet met een productie volgens het Hollywood model van doen hebben. Tijdens de eerste twintig minuten wordt er namelijk geen woord gesproken. Deze stilte zet de toon voor de rest van de film. Duska is duidelijk geen licht verteerbare kost, zoals het plot toch doet vermoeden. De beelden zijn grauw, het verloop is stroperig en de humor gortdroog. De gemiddelde biosklant zal zich al snel ergeren aan het trage verloop en gebrek aan actie in de film. Duska de persoon lijkt met zijn groezelige Sovjet karakter Duska de film te hebben aangestoken.
Liefhebbers van arthouse zullen de klachten over de gebrekkige spanning ongetwijfeld toeschrijven aan kortzichtigheid. Zij zullen wel schuddebuikend toekijken hoe Duska nerveus twintig scheppen suiker in zijn thee lepelt. Ze zullen ontroerd zijn wanneer het wazige, maar mooie einde zich ontvouwt. Bob zelf had ongetwijfeld gesmuld van het opzettelijk traag opgezette verhaal dat zo typerend is voor artistieke producties voor kleine zalen. Helaas is déze recensent niet zo’n fan van de aanpak. Maar ieder zijn eigen kopje thee natuurlijk.
