Waar The Kingdom alom werd geprezen omdat zij het hedendaagse terrorisme aan de kaak stelde, was er in Civic Duty al een voorganger die hier nog veel prominenter mee aan de slag ging. Het feit dat de rolprent van onervaren regisseur Jeff Renfroe nooit op het Hollandse witte doek te zien was maakt het logisch dat deze psychologische thriller minder bekendheid geniet. De productie is nu echter uit op DVD, waardoor je alsnog de dreiging van huis, tuin en keukenterrorisme kunt ervaren.
Want dat is waar het om draait in Civic Duty. Waar in The Kingdom nog veldslagen van epische proporties werden uitgevochten blijft de bodycount in deze film beperkt. In plaats daarvan wordt er gefocust op de angst die burgers hebben voor terreur en hoe dit kan leiden tot ernstige vooroordelen. Dit maakt het geheel op papier zeer actueel, geloofwaardig en herkenbaar. Maarja, zoals Roda JC trainer Raymond Atteveldt onlangs zo mooi verwoordde: “Papier beweegt niet.”
En dat blijkt al snel. Het plot is nog best aardig: Paranoïde werkloze heeft tijd te veel en wordt geraniumgluurder bij nieuw ingetrokken Moslim jongen. Deze vertoont raar gedrag en in combinatie met de overmatige nieuwsaandacht voor terreur legt de arbeidsloze accountant een gevaarlijke associatie. Hij maakt zichzelf gek, gaat onrechtmatig op zoek naar bewijzen, haalt de FBI erbij en alles eindigt uiteraard in een zinderende climax. De dialogen, de beeldvoering en de eenzijdige locaties zijn echter storende elementen in dit aansprekende verhaal.
Allereerst de dialogen: Deze zijn nogal eens clichématig en daarom weinig verrassend. Werkloze Terry wordt gespeeld door ‘Six Feet Under’ ster Peter Krause, die de psychologische teloorgang van zijn personage behoorlijk in beeld brengt, maar door zijn teksten weinig geloofwaardig wordt. De wisselwerking met zijn vrouw (serieschnabbelaar Kari Matchett) is hierdoor sullig. Wat ook niet bijdraagt is de rommelige regie. Hoewel de locaties uiterst beperkt zijn en er dus genoeg kansen zijn een ruimte een bepaalde lading mee te geven slaagt regisseur Renfroe er niet in een dreigende sfeer te creëren. De film wordt daarom nooit echt spannend.
Wat tegelijkertijd wel goed is aan de kleinschaligheid van Civic Duty is dat je het gevoel krijgt dat dit alles dicht bij je staat. In de nabijheid van je eigen huis vertoeven ook vast individuen die aan ‘het profiel voldoen’ waar je wel eens achterdochtig naar spiekt. De vooroordelen van Terry worden zo extreem in beeld gebracht dat je haast wel verwacht op het eind met een vreselijke moraal om je oren geslagen te worden. De onverwachte twist die op het laatst toch nog intreedt is derhalve verrassend en confronterend. Het is echter niet voldoende om de film te redden.
Civic Duty is een aardige poging om in te spelen op een actueel thema en mensen bewust te maken van dreiging. Helaas wordt deze burgerplicht niet op alle vlakken voldoende vervuld en strandt de film in haar goede bedoelingen.
