De bewierookte, Canadese regisseur David Cronenberg staat er om bekend dat hij expliciet geweld ook expliciet in beeld brengt. In zijn nieuwe productie Eastern Promises heeft hij welgeteld twee minuten nodig om deze reputatie waar te maken. In dit tijdsbestek zien we de eerste halsslagader namelijk al met veel oog voor detail opengereten worden. De toon is gezet. En dat bij de vroege persvoorstelling.

Om misverstanden te voorkomen: Eastern Promises biedt veel meer dan alleen expliciete gore. Een internationale cast bijvoorbeeld. Zo speelt Amerikaan Viggo Mortensen chauffeur Nikolai, de personal bodyguard van maffioos Kirill (Fransman Vincent Cassel). Kirill is de zoon van de Russische onderwereldkoning Semyon (Armin Mueller-Stahl), die een groots imperium heeft in de binnenstad van Londen. Een Brit mag in de cast dan natuurlijk ook niet ontbreken. Naomi Watts houdt in de persoon van de bemoeizuchtige zuster Anna de eer van de theedrinkers hoog. En zij is het ook die het verhaal op gang brengt.

Anna, die op de kraamafdeling van een ziekenhuis werkt, brengt in die hoedanigheid namelijk een kindje ter wereld. Nu is dat op zich niets vreemds, ware het niet dat de vrouw die bezorgt hierbij het leven laat. Over familie is niets bekend, maar wel had de vrouw een Russisch dagboek bij zich. Ontcijferen lukt Anna niet, maar wel weet ze een adres te herkennen. Op die manier klopt Anna uiteindelijk bij Semyon. Hij biedt haar aan het aantekeningenboek te vertalen. De dwingendheid waarmee Semyon hierbij opereert maakt Anna achterdochtig en niet ten onrechte. Ze komt erachter dat het roze papierwerk belastende informatie bevat over zowel Semyon als Kirill. En dat is natuurlijk niet bevorderlijk voor haar veiligheid.

In de tussentijd is de intimiderende Nikolai bezig carrière te maken door de losgeslagen Kirill voor zichzelf te beschermen. Tijdens deze ondankbare dagtaak ontmoet hij Anna en op deze manier krijgt hij hoogte van het dagboek. Hoewel Nikolai een eersteklas bikkel is, krijgt hij last van gewetenswroeging. Buiten dat hij in een lastig ethisch dilemma verkeert, barst er ook nog een vendetta los tussen zijn Russische enclave en een paar Tsjetsjeniërs. De kalme chauffeur heeft zodoende meer aan zijn hoofd dan braaf rondjes rijden.

Zoals gezegd kent Eastern Promises veel expliciete beelden. Waar de meeste thrillers afgeknipte vingers, geperforeerde ogen en doorgesneden kelen nog wel eens aan de verbeelding overlaten, kun je volgens goede Cronenberg traditie niet om deze smakelijkheden heen. Exemplarisch voor de weinig verdoezelende filmstijl is een nu al legendarische knokscène in een sauna. Hierbij zwiept niet alleen Viggo’s mes heen en weer wanneer hij twee Tsjetsjenen te lijf gaat… Iedereen die Aragorn een keer in vol ornaat heeft willen zien wordt op zijn wenken bediend.

Overigens is Mortensen de dragende kracht van de film. Zijn meedogenloze, mysterieuze verschijning en zijn stiekem toch blanke pit maken van de zwaar getatoeëerde Nikolai een zeer intrigrerend personage. Gecombineerd met de grimmige sfeer, een originele ontknoping en de vette actie is Eastern Promises een geslaagde maffiathriller geworden. Enig minpunt is dat het einde te plotseling is en er daarom te veel frustrende vragen blijven liggen. Sequeltje dan maar, mister Cronenberg?

Eastern Promises draait vanaf 29 november in de bioscoop.






























