Voor dit deel van de kronieken kroop Sylvester Stallone niet alleen weer in de huid van superoudgediende Rambo - een geesteskind van Canadese schrijver David Morrell -, maar hij leverde ook het script af en zat op de spreekwoordelijke regisseursstoel. De Amerikaanse ‘actor-turned-director’ wilt met John Rambo, net als bij de Rocky Balboa-reeks, de kroon zetten op één van zijn roemrijkste filmrollen. Terwijl dit bij de laatstgenoemde vrij goed gelukt is, zijn de meningen over de eerste onder de critici aardig verdeeld.

Het avontuur speelt zich af in Myanmar, voormalig Birma, bij de Thaise grens. Als gerechtvaardigd excuus voor het te komen anderhalf uur bloedvergieten is er gekozen voor de burgeroorlog tussen het Birmese leger en de Karen-rebellen, die op dit moment al 60 jaar met elkaar in gevecht zijn. Het start met nieuws- en documentairefragmenten uit de regio en laat platgebrande dorpen en oorlogsslachtoffers zien. De hierdoor veroorzaakte rillingen lopen nog maar halverwege over het lijf en de beelden schakelen al over op nog schrikwekkender taferelen; gevangenen worden onder schot gedwongen een rijstveld vol met mijnen over te steken, om vervolgens aan de overkant alsnog geëxecuteerd te worden.

De aanleiding voor nog meer geweld is een groepje missionarissen; onderweg om humanitaire hulp te verlenen aan Birmese dorpelingen. Onder leiding van Michael Burnett (Paul Schulze, o.a. Zodiac) benaderen zij Rambo om hun schipper te zijn. In de eerste instantie weigert de oorlogsveteraan, maar na enig aandringen van Sarah Miller (Julie Benz, o.a. Dexter) stemt hij met tegenzin toe en zet de hulpverleners af nabij een dorp.

Na twee weken niks van de groep gehoord te hebben, wordt er door pastoor Arthur Marsh (Ken Howard in o.a. Crossing Jordan) vermoed dat ze ontvoerd zijn. En als de overheden en ambassades aangeven dat zij niet kunnen helpen, schakelt de gelovige uit wanhoop een collectief van huurlingen in om de missionarissen te bevrijden. Rambo wordt opnieuw ‘slechts’ voor de rol als gids en schipper benaderd, maar de eeuwige soldaat laat zijn metgezellen tijdens de bloedige expeditie zien waarom hij de meest meedogenloze ‘Special Force-unit’ is die het Amerikaanse leger ooit heeft voortgebracht.

Diepgang in de plot is net als de locatie waar de hulpverleners gevangen worden gehouden: Ver te zoeken. Toch waagt Stallone een poging met de conversaties tussen een optimistisch ingestelde Sarah en een verbitterde Rambo, die het geloof in de mensheid heeft verloren en er van overtuigd is dat niets en niemand ook maar iets in de wereld kan veranderen. Die bitterheid doet denken aan het allereerste deel First Blood, waarin de veteraan worstelt met de gedachte dat hij en zijn maten een oorlog uitvochten die vanaf het begin al gedoemd was te mislukken; hoe goed ze hun best én wat ze ook deden. Het personage van Stallone probeert tot de vastberaden hulpverleenster door te dringen dat niemand ook maar iets aan de situaties in de wereld kan veranderen: “Nothing does change. What you’re trying to do is to change what is.”

Hoogstaand acteerwerk of geniale dialogen, op een paar droge opmerkingen na, zul je niet tegenkomen. Maar mensen die bekend zijn met de serie zullen dat ook niet snel zoeken in dit vierde deel. John Rambo is en blijft nou eenmaal in het ouderwetse actiegenre, dus spat er vanaf minuut één al bloed van de witte doek, om in de laatste 20 minuten met een climax te eindigen, waarin Stallone met een .50 kaliber-geweer de vijanden letterlijk van hun ledematen ontdoet. De 61-jarige regisseur-acteur lachte om een opmerking dat dit één van de gewelddadigste films ooit zou zijn, hijzelf claimt met een knipoog dat het dé meest gewelddadige film ooit is.

John Rambo is absoluut een geslaagde afsluiter van de saga en één van de betere actiefilms van de afgelopen tijd. Sterker nog, John McClane (Bruce Willis in Die Hard 4) lijkt, vergeleken met Rambo, een burgerlijke huisvader. En dan trek je al snel de conclusie dat de nieuwe lichting filmhelden uit recentere titels nog maar schoolkinderen zijn.

Één ster voor de (jeugd)herinneringen en twee voor de actie.

Vanaf 21 februari is Rambo te zien in de Nederlandse bioscopen.